Een restaurantbonnetje dat geld kan opleveren? Nee serieus … de federale overheid werkt echt aan zo’n systeem. De Nationale Loterij moet een tombola organiseren waarbij klanten met een btw-bon uit de horeca kans maken op een geldprijs. De lancering is ten vroegste midden 2027 gepland. 🎟️
Waarom komt er een btw-bonnenloterij?
Het plan stond al in het federale regeerakkoord. Door klanten te stimuleren om hun ontvangstbewijs te vragen, wil de overheid fiscale fraude verminderen. Als klanten hun officiële bon opvragen, moeten horecazaken de verkoop registreren en er btw op afdragen. Btw is de belasting op de toegevoegde waarde die je als klant op de meeste aankopen en diensten betaalt.
De nieuwe beheersovereenkomst van de Nationale Loterij bevestigt dat zij de tombola in opdracht van de overheid zal organiseren. Het project is nog volop in ontwikkeling. De uitrol hangt samen met het nieuwe GKS 2.0-kassasysteem. GKS staat voor geregistreerd kassasysteem, beter bekend als de witte kassa. Dat systeem registreert verkopen in de horeca en helpt om inkomsten correct aan te geven.
Hoe zou de tombola werken?
De loterij is specifiek bedoeld voor btw-bonnen uit de horeca. Wie bijvoorbeeld op restaurant gaat, vraagt het officiële ticket waarop een QR-code staat. Die code zou je via de app van de Nationale Loterij kunnen scannen. Vervolgens zie je meteen of je gewonnen hebt. Na goedkeuring door de FOD Financiën zou de geldprijs rechtstreeks op de rekening van de winnaar worden gestort. 📱
Hoe de trekking precies zal verlopen, ligt nog niet vast. Ook het bedrag van de prijs is nog onbekend. Volgens de Nationale Loterij zou het om een eerder bescheiden geldprijs gaan, maar wel eentje die hoog genoeg is om deelname aantrekkelijk te maken. Er is evenmin beslist of je met een onbeperkt aantal bonnetjes kunt meespelen of vanaf welk aankoopbedrag een ticket geldig is.
Inspiratie uit Zuid-Europa
België haalt inspiratie uit onder meer Spanje en Portugal, waar btw-bonnenloterijen al langer bestaan. Portugal reikt naast geldprijzen soms ook dure auto’s uit. In Italië kunnen geldprijzen die om de paar maanden worden toegekend oplopen tot 5 miljoen euro. In België zou het uitsluitend om een geldprijs gaan. Verwacht voorlopig dus geen sportwagen bij je spaghetti. 😉
Volgens de Portugese overheid stegen de btw-inkomsten na de invoering van haar loterij met vele honderden miljoenen euro’s. Het achterliggende idee is eenvoudig: meer klanten vragen een bon, meer verkopen worden officieel geregistreerd en de overheid ontvangt mogelijk meer btw.
Hoe groot is het probleem in België?
Fiscaal expert Michel Maus verwijst naar het model van professor Friedrich Schneider. Volgens dat model bedraagt de zwarte economie in België ongeveer 17,4 procent van het bbp, of omgerekend circa 110 miljard euro. Het bbp is de totale waarde van alle goederen en diensten die in een land worden geproduceerd. De zwarte economie omvat activiteiten en inkomsten die niet officieel worden aangegeven.
Volgens Maus ligt de algemene fraudebereidheid bij Vlamingen rond 40 procent. Voor fraude in de horeca zou dat zelfs ongeveer 70 procent zijn. Hij plaatst daarom een kanttekening bij de mogelijke impact van de tombola: tegenover de geschatte omvang van de schaduweconomie kan het effect beperkt blijven. Tegelijk tonen de Portugese cijfers dat zo’n systeem wel extra btw-inkomsten kan opleveren.
Wat betekent dit vandaag voor ondernemers?
Voorlopig verandert er nog niets. De regeling is nog in ontwikkeling en de start wordt pas ten vroegste midden 2027 verwacht, samen met de gefaseerde invoering van GKS 2.0. Horecaondernemers moeten dus nog wachten op praktische regels over de QR-codes, deelnamevoorwaarden, prijzen en controles.
Ook voor klanten is het nog even geduld oefenen. Zodra het systeem er is, kan het wel extra interessant worden om altijd je officiële restaurantbon te vragen. Niet alleen om je uitgaven bij te houden, maar misschien ook voor een onverwacht financieel dessert. 💶
